Wykorzystujemy pliki cookie do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Zobacz szczegóły.
 opracowania lektur, opracowania wierszy, motywy literackie, epoki literackie, streszczenia, problematyka, bohaterowie lektur, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy
LekcjaPolskiego.pl » Renesans » Jan Kochanowski » Pieśń V z Ksiąg wtórych - Pieśń o spustoszeniu Podola

Pieśń V z Ksiąg wtórych - Pieśń o spustoszeniu Podola

Dominujący nastrój w Pieśniach Kochanowskiego to spokój. Pieśń V z Ksiąg wtórych, zwana Pieśnią o spustoszeniu Podola przez Tatarów, jest bezpośrednią ekspresją gwałtownych uczuć poety i odbiega od tej reguły. Pojawiają się tutaj takie emocje, jak złość, oburzenie, gorycz czy ironia.


 
Autor Fraszek napisał ten wiersz w okresie bezkrólewia w naszym kraju (będącego konsekwencją ucieczki Henryka Walezego), po najeździe tatarskim na Podole w roku 1575. Wówczas podlegli tureckiemu sułtanowi Tatarzy, pomimo wieczystego pokoju zawartego w 1533 r. między Polską a Turcją, wtargnęli na ziemię podolską, ograbili ją, dokonali licznych zniszczeń i wzięli w niewolę 50 tys. Polaków. Pieśń Kochanowskiego była dobrze znana wśród szlachty, możliwe, że rozpowszechniano ją w formie drukowanej ulotki. Poeta, przekonany, że twórczość literacka powinna przynosić czytelnikom rady dotyczące postępowania w życiu, a więc także i w dziedzinie polityki, zawarł w tym utworze liczne upomnienia i wskazówki postępowania dla swoich rodaków. Podyktowały je niekłamana miłość do ojczyzny i niepokój o jej przyszłość.
 

Pieśń o spustoszeniu Podola przez Tatarów napisana jest regularnym jedenastozgłoskowcem. Ujmuje ją dwanaście czterowersowych strof o rymach parzystych (aabb). Przerzutnie, obecne w tekście już od początkowych wersów, sprawiają, że rytmika utworu od razu staje się niespokojna. Służą temu także nacechowane emocjonalnie epitety (np. wieczna sromota – wieczny wstyd, pohaniec sprosny – plugawy poganin), eksklamacje (np. żal się mocny Boże!; cny Lachu!) i powtórzenia (np. dajmy, a naprzód dajmy!; nierządne, ach nierządne). Niespokojny nastrój budują również używane na przestrzeni całego tekstu zdania rozkazujące i pytania retoryczne. Niewątpliwie poeta chciał za pomocą swojej pieśni wstrząsnąć Polakami.
 
Utwór zbudowany jest zgodnie z zasadami klasycznej retoryki. Zaczyna się od tezy, czyli stwierdzenia faktu, w jakiej sytuacji znajduje się Polska (zwrotka 1), dalej następują potwierdzające ją argumenty, w których poeta obrazuje zniszczenia na Podolu, charakteryzuje najeźdźcę i szlachtę (zwrotki 2-5), potem mamy apel do szlachty (zwrotki 6-11) i puentę zawierającą przysłowiową formułę (zwrotka 12)[1].

 

1 2 3 4 5 6
Jak oceniasz przeczytane opracowanie? Wyraź swoją opinię!
Autor opracowania: Aleksandra Smusz

Polub stronę LekcjaPolskiego.pl na FaceBooku i polecaj ją znajomym!

Dodaj swoją opinię:

Świetna analiza utworu- bardzo dokładna i przejrzysta.

10.01.2018 r., IP: 31.183.162.76 Barbara

Najlepsze opracowania Pieśni Kochanowskiego!

30.03.2016 r., IP: 89.78.129.70 Zosia

LekcjaPolskiego.pl – opracowania lektur, opracowania wierszy, epoki literackie, streszczenia lektur, problematyka, bohaterowie, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Reklama | Kontakt | Polityka prywatności
Realizacja: Zdzislowicz.pl - Strony WWW