Wykorzystujemy pliki cookie do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Zobacz szczegóły.
 opracowania lektur, opracowania wierszy, motywy literackie, epoki literackie, streszczenia, problematyka, bohaterowie lektur, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy
LekcjaPolskiego.pl » Renesans » Klemens Janicki (Janicjusz) » Elegia o sobie samym do potomności (Elegia VII)

Elegia o sobie samym do potomności (Elegia VII)

Klemens Janicki jest poetą polsko-łacińskim. Oznacza to, że jako Polak tworzył po łacinie. Często nazywa się go Janicjuszem, ponieważ podpisywał się Janitius lub Janicius, dostosowując swoje nazwisko do pisowni łacińskiej.

Jednak w rzeczywistości najprawdopodobniej nazywał się Janicz lub Janik – powszechnie występująca forma Janicki jest wynikiem błędnej tradycji wydawniczej (wszakże szlachecko brzmiące nazwisko brzmi osobliwie w przypadku chłopskiego syna).

 
Elegia VII, funkcjonująca pod tytułem Elegia o sobie samym do potomności (łac. De se ipso ad posteritatem), to najbardziej znany utwór Janicjusza, przetłumaczony przez Zygmunta Kubiaka (istnieją także przekłady innych autorów, jednak to uważane jest przez historyków literatury i filologów klasycznych za najwierniejsze oryginałowi oraz równocześnie najnowsze). Utwór należy do zbioru Żale, który ukazał się w 1542 roku, na rok przed śmiercią poety (Janicki miał wówczas 26 lat). Jest najważniejszym wierszem w dorobku poety i jednym z najbardziej znanych liryków w literaturze staropolskiej. O jego popularności świadczy także to, że został przełożony na język francuski.  
 

Warto przy okazji uświadomić sobie, dlaczego nasi staropolscy poeci często wybierali tworzenie w języku łacińskim. Otóż w ich czasach polszczyzna była słabo rozwinięta – trudno wyrażało się w niej subtelne uczucia, posiadała niewiele pojęć abstrakcyjnych, a ponadto pisanie po polsku implikowało szereg trudności w wykorzystywaniu środków stylistycznych. Pomimo to sprostanie łacinie było nie lada wyzwaniem, ponieważ teksty łacińskojęzyczne – w przeciwieństwie do tworzonych w języku polskim – nie mogły być parafrazami (pisarze staropolscy często parafrazowali utwory łacińskie, podpisując je swoim nazwiskiem, zgodnie z zasadą imitatio, gdyż w tamtych czasach nie uznawano tego za plagiat – było to jednak niewykonalne, gdy tekst powstawał od postaw po łacinie).
 
Janicki tworzył w pierwszej połowie XVI wieku, a więc w początkowej fazie polskiego odrodzenia. W tym czasie wysoka literatura staropolska powstawała właściwie wyłącznie po łacinie. Na dojrzałe dzieła w języku polskim trzeba było poczekać do drugiej połowy XVI wieku, która przyniosła utwory m.in. Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego i Mikołaja Sępa Szarzyńskiego.
 
Elegia to wysoki gatunek przeznaczony do podejmowania poważnych tematów, utrzymany w tonie rozpamiętywania bądź skargi, w którym formułuje się refleksje na temat np. miłości, przemijania, śmierci. Janicki wprowadził ją jako pierwszy do literatury polskiej[1]. Niniejsza elegia ma charakter autobiograficzny, stąd podmiot liryczny można utożsamiać z poetą, Klemensem Janickim, jednakże należy zaznaczyć, że autor dokonuje tu kreacji samego siebie, upodobniając się do bohatera legendy. Przedstawia on swój życiorys z perspektywy człowieka, który niebawem umrze, i żegna się z ludźmi. Janusz Stanisław Gruchała nazywa omawiany utwór jednym z najbardziej osobistych wierszy w dawnej literaturze polskiej[2]. Elegia VII jako wiersz autobiograficzny to doskonały przykład antropocentryzmu literatury renesansu.
 
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 .. 16
Jak oceniasz przeczytane opracowanie? Wyraź swoją opinię!
Autor opracowania: Aleksandra Smusz

Polub stronę LekcjaPolskiego.pl na FaceBooku i polecaj ją znajomym!

Dodaj swoją opinię:

Good

26.09.2013 r., IP: 88.156.86.21 Wojtek

Tak, jest bardzo dobre.

26.09.2013 r., IP: 79.185.32.74 Paula

Świetnie napisane streszczenie.

24.09.2013 r., IP: 109.196.93.1 daark96

Dobra

24.09.2013 r., IP: 46.174.224.5 Autorr

świetne.. dziękuję ;)

24.09.2013 r., IP: 79.185.169.1 Martysia

LekcjaPolskiego.pl – opracowania lektur, opracowania wierszy, epoki literackie, streszczenia lektur, problematyka, bohaterowie, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Reklama | Kontakt | Polityka prywatności
Realizacja: Zdzislowicz.pl - Strony WWW