opracowania lektur, opracowania wierszy, motywy literackie, epoki literackie, streszczenia, problematyka, bohaterowie lektur, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Widok ze Świnicy do doliny wierchcichej interpretacja

Utwór Widok ze Świnicy do doliny wierchcichej to jeden z tatrzańskich liryków Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Jest kolejnym w dorobku tego młodopolskiego poety przykładem impresjonizmu poetyckiego. Wiersz ten jest także doskonałym przykładem talentu literackiego i kunsztu Tetmajera, choćby z powodu bardzo regularnej budowy.

Utwór składa się z ośmiu trzywersowych strof. Dwa pierwsze wersy każdej z nich zawierają dziewięć sylab (ze średniówką po piątej), trzeci zaś w każdej zwrotce jest sześciosylabowy. Rymy układają się w następującą sekwencję: aab ccb, dde ffe, i tak dalej. Poeta miejscami stosuje szyk przestawny (np. w strofie 3.), czasem zaś przerzutnię (np. w strofie 6.). Sposób opisu z zastosowaniem wymienionych chwytów stylistycznych i wersyfikacyjnych uwzniośla piękno i nieprzeciętność opisywanego krajobrazu.

Utwór jest w pierwszych sześciu strofach klasycznym przykładem liryki pośredniej opisowej. Podmiot liryczny ujawnia się w siódmej strofie i wtedy odbiorca dowiaduje się, że podmiot znajduje się na szczycie Świnicy i opisuje rozpościerający się pod nim widok.

Przyjrzyjmy się kolejnym strofom, które prowadzą do wyznania podmiotu lirycznego, jak tatrzański krajobraz, który tak barwnie uchwycił w słowach powoduje w nim uczucie tęsknoty, głębokiego smutku, melancholii. W taki nastrój wprowadza również czytelnika –odbiorcę już pierwsza strofa, za pomocą obrazu zlewających się ze sobą poprzez mgłę barw i użycie epitetu „senna zieleń”:

Taki tam spokój... Na gór zbocza

światła się zlewa mgła przezrocza,

na senną zieleń gór.

Kolejne zwrotki przynoszą jeszcze więcej szczegółów barw, które zestawione ze sobą w przestrzeni rozległej przyrody tworzą niezwykłą, błyszczącą całość. Poeta „maluje” ten opis niczym malarz impresjonista swój obraz – wykorzystuje obficie grę świateł:

Szumiący z dala wśród kamieni

w słońcu się potok skrzy i mieni

w srebrnotęczowy sznur.

 

Ciemnozielony w mgle złocistej

wśród ciszy drzemie uroczystej

głuchy smrekowy las.

 

Na jasnych, bujnych traw pościeli

pod słońce się gdzieniegdzie bieli

w zieleni martwy głaz.

Co charakterystyczne jeszcze w tym impresjonistycznym pejzażu malowanym poetyckim słowem, to uplastyczniająca opis duża liczba epitetów i subtelna personifikacja przyrody: zieleń jest tu senna, las drzemie, rozłomy skał zasnęły, cisza jest aktywna w swoim rozprzestrzenianiu się – „rozwiesza się” ponad doliną, przepaść „rozwarła paszczę”:

O ścianie nagiej, szarej, stromej,

spiętrzone wkoło skał rozłomy

w świetlnych zasnęły mgłach. 

 

Ponad doliną się rozwiesza

srebrzystoturkusowa cisza

nieba w słonecznych skrach.

Jednocześnie wszystkie środki stylistyczne służące „ożywieniu” przyrody prezentują ją jako znajdującą się w stanie błogiej ciszy, odpoczywającą, niemal relaksującą się. Ewidentny spokój, jaki bije od przyrody nie udziela się jednak podmiotowi lirycznemu. To, co w przestrzeni znajduje się ponad nim i wokoło niego może zachwycać i uspokajać swoim urokiem, jednak gdy tylko podmiot liryczny spojrzał ze szczytu w przepaść – na świat pozostawiony na dole, poczuł żal i tęsknotę trudną do wytłumaczenia. Budowana przez cały utwór odprężająca, synestezyjnie opisywana cisza (np. „srebrzystoturkusowa cisza”) mocno skontrastowana została z tym, co nisko i z nastrojem podmiotu lirycznego:

Patrzę ze szczytu w dół: pode mną

przepaść rozwarła paszczę ciemną –

patrzę w dolinę, w dal:

 

i jakaś dziwna mię pochwycą

bez brzegu i bez dna tęsknica,

niewysłowiony żal...

Autor opracowania: Natalia Dąbrowska
Dodaj swoją opinię:

Nie dodano jeszcze opinii. Czekamy na Twój głos!

LekcjaPolskiego.pl – opracowania lektur, opracowania wierszy, epoki literackie, streszczenia lektur, problematyka, bohaterowie, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Kontakt | Polityka prywatności