Okrucieństwo więźniów w „Innym świecie” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego obejmuje bezpośrednią przemoc, wykorzystywanie słabszych oraz obojętność na cudze cierpienie. Autor pokazuje te zachowania wraz z warunkami, które je wywołują lub nagradzają, nie ukrywając odpowiedzialności obozowej administracji.
Przewaga urków i przemoc wobec kobiet
Urkowie, czyli doświadczeni przestępcy pospolici, zajmują w łagrze pozycję silniejszą od wielu politycznych. Stosują groźby, wymuszają oddawanie rzeczy i uczestniczą w podziale pracy. Już podczas transportu jeden z nich odbiera Szkłowskiemu płaszcz przegrany w grze, w której właściciel nie brał udziału. Najdrastyczniejszym przykładem jest los Marusi. Grupa Kowala napada na nią, a później ponownie ją krzywdzi, gdy przywiązanie do dziewczyny zagraża wewnętrznej zgodzie bandy. Solidarność przestępczej grupy zostaje zbudowana na krzywdzie bezbronnej osoby. Straż nie zapewnia realnej ochrony.
Głód jako narzędzie podporządkowania
Przemoc nie zawsze przyjmuje postać natychmiastowego ataku. Polenko kontroluje dostęp młodej Polki do jedzenia, a Wania wyczerpuje Tanię ciężką pracą. Wykorzystują zależność materialną, żeby wymusić seksualną uległość. Otoczenie dodatkowo poniża skrzywdzone kobiety. Drwale wyśmiewają Tanię na scenie, choć wcześniej sama stała się ofiarą nacisku. Autor ujawnia obłudę, z jaką podobne transakcje u mężczyzn uważa się za zaradność, a u kobiet za powód potępienia. Okrucieństwo obejmuje zatem zarówno działanie sprawcy, jak i zbiorowe usprawiedliwianie przemocy.
Zemsta na Gorcewie
Dawny śledczy zostaje rozpoznany przez człowieka, którego torturował. Współwięźniowie biją go, a potem celowo przeciążają pracą. Dimka zamyka drzwi podczas samosądu, choć wobec Gustawa jest serdecznym opiekunem. Brygada nie poprzestaje na ujawnieniu winy Gorcewa: chce przedłużać jego mękę. Odwet odtwarza metody oprawców, a administracja wykorzystuje nienawiść więźniów, nie chroniąc własnego byłego funkcjonariusza. Wiedza o jego wcześniejszym okrucieństwie nie czyni zadawanych tortur sprawiedliwą procedurą.
Obojętność i rozpad solidarności
Normy rozliczane zespołowo sprawiają, że słabsi stają się dla kolegów zagrożeniem niższą racją. Chorzy bywają potrącani, a mieszkańców Trupiarni nazywa się ciężarem. Kucharz drwi z zabójcy Stalina proszącego o zupę. Nauczyciel z Nowosybirska upokarza nieuleczalnie chorych opowieściami o niedostępnych im rozkoszach. Gustaw przyznaje, że sam odczuwa odrazę do żebrzących przyjaciół, kiedy na chwilę znalazł się w kuchni. Nie stawia się ponad opisanym mechanizmem. Zarazem przypomina o pomocy i trosce, które nie zniknęły całkowicie. Warunki nieludzkie ułatwiają okrucieństwo, ale książka pokazuje konkretne zachowania, zamiast uznać wszystkich więźniów za jednakowo pozbawionych uczuć.