Jakub jest kucharzem i woźnicą Harpagona w komedii Moliera „Skąpiec”. Łączy praktyczny rozsądek, szczerość i przywiązanie do własnej godności z mściwością.
Charakterystyka Jakuba
Pełnienie dwóch zajęć pokazuje oszczędności narzucane domowi. Bohater zależy od pracodawcy i musi dostosowywać się do sprzecznych wymagań. Nie znamy jego dokładnego wieku ani szczegółów wyglądu; komiczny sposób zmiany zawodowej roli podkreśla przeciążenie obowiązkami.
Jakub dostrzega materialne skutki skąpstwa. Wie, że nie można dobrze przygotować uczty ani zadbać o konie bez odpowiednich środków. Jego sprzeciw wynika z doświadczenia pracy, nie z abstrakcyjnego zamiłowania do wystawności.
Bywa szczery aż do nieostrożności. Powtarza Harpagonowi, co inni mówią o jego sknerstwie, za co zostaje ukarany. Pragnie szacunku, lecz w domu silniejszą pozycję zdobywa pochlebca. To doświadczenie buduje urazę zwłaszcza wobec Walerego.
Pod wpływem niechęci fałszywie oskarża rywala o kradzież. W tym momencie z krzywdzonego sługi staje się sprawcą krzywdy. Jego sytuacja wyjaśnia gniew, ale nie usprawiedliwia świadomego kłamstwa.
Jakub nie osiąga trwałej moralnej zmiany. Jest ludzki w swej drażliwości i potrzebie uznania, a zarazem odpowiedzialny za własną zemstę. Ujawnia, że despotyczny dom niszczy relacje także między osobami podporządkowanymi temu samemu panu.