Czas i miejsca akcji „Kordiana” Juliusza Słowackiego wykraczają poza ramy jednego wydarzenia i jednej przestrzeni. Dramat łączy fantastyczną zapowiedź przyszłości, młodość bohatera, europejską podróż oraz wydarzenia związane z koronacją Mikołaja na króla Polski.
Kordian – czas akcji
Przygotowanie rozgrywa się 31 grudnia 1799 roku w nocy, na progu nowego stulecia. Diabelska scena wyprzedza historyczne zdarzenia, do których odnoszą się jej aluzje. Prolog nie otrzymuje zwyczajnego datowania i ustanawia perspektywę teatralnego przywoływania przeszłości. W pierwszym akcie Kordian ma piętnaście lat, a jesienny krajobraz odpowiada jego przygnębieniu. Ten fragment prowadzi od dziennych rozmów do nocnego niepokoju Laury. Akt drugi został opatrzony jednoznacznym określeniem „Rok 1828. Wędrowiec”. Trzeci wiąże się z koronacją Mikołaja na króla Polski, która historycznie odbyła się 24 maja 1829 roku. Nie należy jednak wyprowadzać z tych wskazówek dokładnego kalendarza całej biografii Kordiana. Utwór nie datuje wszystkich przejść i posługuje się romantycznymi przesunięciami, między innymi w politycznym sensie audiencji papieskiej. Wspomnienia Grzegorza przywołują wcześniejsze kampanie napoleońskie. Czas powstania listopadowego jest perspektywą oceny dramatu, nie okresem bezpośrednio pokazanej akcji warszawskiego spisku.
Kordian – miejsce akcji
Przygotowanie zostało umieszczone w chacie Twardowskiego w Karpatach. Pierwszy akt rozgrywa się w wiejskim otoczeniu Kordiana: w ogrodzie, przy domu i w przestrzeni przejażdżki. Próba samobójcza następuje poza bezpośrednio pokazaną rozmową, a jej miejsce powraca we wspomnieniu Grzegorza. Podróż obejmuje londyński James Park, skały Dover, włoską willę, której miejscowości nie określono, Watykan oraz najwyższą igłę lodową Mont Blanc. Chmura przenosi bohatera do Polski. W trzecim akcie centrum wydarzeń stanowi Warszawa: plac przed Zamkiem Królewskim z kolumną Zygmunta, katedra świętego Jana i jej podziemia, zamkowe sale, szpital dla obłąkanych, Plac Saski oraz klasztorna izba przekształcona w więzienie. Ostatnia scena rozgrywa się na Placu Marsowym, gdzie przygotowywana jest egzekucja. Miejsca wspominane w opowieściach Grzegorza, zwłaszcza Egipt i Rosja, należą do przywołanej przeszłości, nie do trasy samego Kordiana. Zmienność przestrzeni służy zestawieniu prywatnego kryzysu, europejskich doświadczeń i sprawy narodowej.