Profesor Jan Moll z reportażu Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem” jest kardiochirurgiem podejmującym pionierskie operacje serca. Jego postać pokazuje odpowiedzialność lekarza, który musi działać bez pełnej gwarancji powodzenia. Fachowość i odwaga współistnieją w nim z lękiem przed śmiercią chorego oraz oskarżeniem o nieuprawnione eksperymentowanie.
Charakterystyka profesora Jana Molla
Moll, przez znaczną część utworu nazywany po prostu Profesorem, jest doświadczonym chirurgiem i kierownikiem kliniki. Ważną szkołą zawodu okazuje się wojna, podczas której poznaje uszkodzenia serca u rannych. Zdobytej sprawności nie przedstawia jednak jako powodu do lekkomyślności. Bada możliwości nowych zabiegów i starannie rozważa ich przebieg. Prywatnie jest człowiekiem wierzącym, mężem, ojcem i dziadkiem. Krall wspomina jego rodzinne uczestnictwo w niedzielnej mszy, ale nie daje rozbudowanego portretu fizycznego.
Najważniejszą cechą Profesora jest świadome przyjęcie odpowiedzialności. Wie, że bez operacji pacjent może umrzeć, lecz boi się, iż po nieudanym zabiegu zostanie uznany za sprawcę zgonu. Obawa przed zarzutem eksperymentowania wiąże się zarówno z oceną środowiska, jak i rzeczywistym problemem etycznym. Przed Rzewuskim szuka kolejnego potwierdzenia, że leczenie jest konieczne. Liczy na ostrożną opinię docent Wróblówny, ale ona również zaleca operować. Wtedy musi przełożyć wspólną decyzję na własne działanie przy stole.
Jest otwarty na nowe pomysły, choć nie przyjmuje ich bez sprawdzenia. Rysunek przyniesiony przez Edelmana początkowo kwituje uprzejmie, później jednak wraca do niego nocą i sam analizuje możliwą drogę krwi. Domaga się kolejnych prób oraz wyjaśnień. Nie wystarcza mu powodzenie modelu, ponieważ żywy organizm może zachować się inaczej. Ostatecznie decyduje się na operację Bubnerowej. Sukces potwierdza jego umiejętność połączenia wiedzy, wyobraźni i ryzyka. Przy omawianiu wcześniejszej metody innego chirurga woli mówić o jej zmianie niż o poprawieniu, co świadczy o zawodowej powściągliwości.
Relacja z Edelmanem nie polega na prostym przeciwstawieniu tchórzliwego operatora odważnemu pomysłodawcy. Moll ponosi ciężar wykonania tego, co inni uznają za konieczne. Jego wahanie odsłania powagę decyzji, a nie brak troski o pacjenta. Współpraca z całym zespołem pomaga mu ten lęk przekraczać. Zasługuje na szacunek, ponieważ nie czeka na całkowicie bezpieczne warunki, których medycyna nie zawsze może zapewnić. Odwaga Profesora jest wartością właśnie dlatego, że nie usuwa wiedzy o możliwej porażce.