Przejdź do treści
Lekcjapolskiego.pl

Charakterystyka Starościny

Autorka opracowania
Natalia Dąbrowska
Ostatnia aktualizacja
Epoka literacka
Oświecenie

Starościna jest drugą żoną Starosty Gadulskiego i macochą Teresy w komedii Juliana Ursyna Niemcewicza „Powrót posła”. Cechują ją pretensjonalność, egzaltacja i bezkrytyczne naśladowanie francuskiej mody.

Charakterystyka Starościny

Żyje w dostatku i korzysta z wysokiej pozycji społecznej. Utwór nie określa jej dokładnego wieku ani nie buduje szczegółowego portretu fizycznego. Jej sposób prezentowania siebie ujawniają przede wszystkim język, lektury oraz wyreżyserowane zachowania.

Starościna pragnie uchodzić za osobę wyjątkowo subtelną. Wzdycha, rozmawia z wyobrażonymi cieniami i przeżywa własne nieszczęście mimo wygodnych warunków. Nie oznacza to, że każde jej uczucie jest świadomym kłamstwem, lecz że literacka poza zastępuje trzeźwy kontakt z rzeczywistością.

Wplata do polszczyzny obce konstrukcje, nie dostrzegając ich sztuczności. Wychowanie oparte na pozornej światowości nie dało jej samodzielnego osądu. Naśladowanie cudzego wzoru uznaje za dowód wyższości, choć faktycznie ujawnia intelektualną zależność.

W relacjach rodzinnych mniej uwagi poświęca realnym potrzebom Teresy niż własnym przeżyciom i atrakcyjnemu wyobrażeniu o świecie. Łatwo ceni człowieka za towarzyski fason. Kontrast z Podkomorzyną pozwala dostrzec różnicę między odgrywaną uczuciowością a rzeczywistą troską.

Nie przechodzi zasadniczej przemiany; jej wady pozostają źródłem komizmu. Jest negatywnym wzorem kultury pozbawionej zakorzenienia i odpowiedzialności. Jej postać przypomina, że wrażliwości nie mierzy się liczbą wzruszeń, ale zdolnością rozumienia innych.