Szarmancki jest modnym kawalerem starającym się o rękę Teresy w komedii Juliana Ursyna Niemcewicza „Powrót posła”. Wyróżniają go próżność, interesowność i lekceważenie obowiązków obywatelskich.
Charakterystyka Szarmanckiego
Należy do szlacheckiego środowiska i szczyci się zagranicznymi podróżami. Jego towarzyską tożsamość budują modne przyzwyczajenia i sposób mówienia. Utwór nie daje podstaw do określenia dokładnego wieku ani dopisywania szczegółowego wyglądu.
Szarmancki jest skupiony na własnej atrakcyjności. Oczekuje zainteresowania opowieściami o zabawach, flirtach i przygodach. Podróż nie staje się dla niego okazją do rozumienia ustroju czy gospodarki innych krajów, lecz źródłem anegdot potwierdzających własną wyjątkowość.
Nie rozumie zaangażowania Walerego w sprawy Rzeczypospolitej. Obowiązek przeciwstawia przyjemności, którą uważa za naturalny cel życia. Jego światowość okazuje się powierzchowną konsumpcją obcych mód, a nie rzeczywistą kulturą czy szerokością horyzontów.
Wobec Teresy używa języka uczucia, jednak próba małżeńskich ustaleń obnaża rolę posagu. Gotowość związku zależy od finansowej korzyści. Rozbieżność między komplementem a decyzją pokazuje, że nie traktuje wybranki jako osoby, za którą chce przyjąć odpowiedzialność.
Nie przechodzi przemiany; zostaje jedynie ujawniony charakter jego intencji. Jest negatywną postacią satyryczną, przeciwstawioną Waleremu. Pokazuje pustkę elegancji pozbawionej uczciwości oraz społecznego celu.
