Oświecenie
Okres trwania
Europa: przede wszystkim XVIII w. Polska: od lat 40. XVIII w. do 1822 r.; okres stanisławowski przypada na lata 1764–1795.
Najważniejsze nurty literackie
Najważniejsze wydarzenia
- 1751–1772Świat
Publikacja francuskiej „Encyklopedii” pod redakcją Denisa Diderota i Jeana le Ronda d’Alemberta.
- 1765Polska
Powstają Teatr Narodowy w Warszawie i czasopismo „Monitor”, ważne ośrodki życia literackiego i reform.
- 1776Polska
Ukazują się „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” Ignacego Krasickiego.
- 1791Polska
Premiera „Powrotu posła” Juliana Ursyna Niemcewicza wpisuje teatr w debatę o reformie państwa.
Najważniejsi twórcy
Ignacy Krasicki, Adam Naruszewicz, Franciszek Karpiński, Julian Ursyn Niemcewicz, Stanisław Trembecki, Wolter, Denis Diderot, Jean-Jacques Rousseau
Lektury
Autorzy
Artykuły
Indeks alfabetycznyPrzejdź do wybranej litery
B3 tytuły
C18 tytułów
- Cechy twórczości Franciszka Karpińskiego
- Charakterystyka Alberta
- Charakterystyka Lotty
- Charakterystyka Podkomorzego
- Charakterystyka Podkomorzyny
- Charakterystyka Starościny
- Charakterystyka Szarmanckiego
- Charakterystyka Teresy
- Charakterystyka Walerego
- Charakterystyka Wertera
- Cierpienia młodego Wertera – czas, miejsce akcji, informacje wstępne
- Cierpienia młodego Wertera – najważniejsze cytaty
- Cierpienia młodego Wertera – streszczenie
- Czapla, ryby i rak – interpretacja
- Czego nauczył się Mikołaj Doświadczyński na wyspie Nipu?
- Człowiek w obliczu cierpienia. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Czy człowiek marzy o piękniejszym świecie, czy stara się zmieniać ten, w którym żyje? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentów Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego oraz do wybranych tekstów kultury.
- Czy warto kochać, jeśli miłość może być źródłem cierpienia? Rozważ problem i uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. IV Adama Mickiewicza i do innych tekstów kultury.
D3 tytuły
G1 tytuł
H1 tytuł
J4 tytuły
- Jagnię i wilcy – interpretacja
- Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka. W pracy odwołaj się do: wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Jaki wpływ może mieć na człowieka obcowanie ze sztuką? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu powieści Olgi Tokarczuk Ostatnie historie oraz do wybranych tekstów kultury.
- Jaki wpływ na sposób widzenia świata przez człowieka mają czasy, w których on żyje? W pracy odwołaj się do: wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
K2 tytuły
L1 tytuł
M10 tytułów
- Malarze – interpretacja
- Mądry i głupi – interpretacja
- Melancholia – choroba duszy, motywacja do działania? Różne oblicza nudy w literaturze. W pracy odwołaj się do: wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Mikołaj Doświadczyński – charakterystyka
- Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki – motyw utopii
- Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki – bohaterowie
- Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki – motywy literackie
- Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki – streszczenie
- Miłość – inspiruje, ale czasem podcina skrzydła. W pracy odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i wybranych kontekstów.
- Miłość jako siła motywująca do działania. Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
O2 tytuły
P8 tytułów
- Pieśń o narodzeniu Pańskim – interpretacja
- Pijaństwo – interpretacja
- Podziękowanie za zegarek wzięty z rąk J. K. Mości – interpretacja
- Powrót posła – czas i miejsce akcji, informacje wstępne
- Powrót posła – najważniejsze cytaty
- Preromantyzm i wpływ epoki na cierpienia młodego Wertera
- Przyjaciele – interpretacja
- Ptaszki w klatce – interpretacja
R2 tytuły
S3 tytuły
Ś1 tytuł
U1 tytuł
W7 tytułów
- Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci satyr Ignacego Krasickiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Wątki autobiograficzne w cierpieniach młodego Wertera
- Werteryzm – definicja, cechy, twórcy
- Werteryzm, bohater werterowski – cechy, przykłady
- Wskaż podobieństwa między Atlantydą a wyspą Nipu, opisaną przez Ignacego Krasickiego
- Wstęp do bajek – interpretacja
- Wyspa Nipu i Nipuanie – główne cechy, charakterystyka