Ismena jest córką Edypa i Jokasty oraz siostrą Antygony w tragedii Sofoklesa „Antygona”. Cechują ją ostrożność, rodzinne przywiązanie i lęk przed przemocą władzy, które prowadzą ją do wyborów odmiennych niż postawa siostry.
Charakterystyka Ismeny
Pochodzi z naznaczonego tragediami rodu Labdakidów. Utrata najbliższych kształtuje jej poczucie zagrożenia. Autor nie podaje dokładnego wieku ani szczegółowego wyglądu, dlatego najważniejsze są wypowiedzi bohaterki dotyczące obowiązku i możliwości działania.
Ismena realistycznie ocenia przewagę Kreona. Przypomina, że kobiety nie mają siły pozwalającej swobodnie przeciwstawić się rządzącym. Odmowa udziału w pogrzebie brata nie wynika z braku żalu, lecz z przekonania, że opór przyniesie kolejną śmierć.
Jej słabością jest gotowość podporządkowania moralnego obowiązku obawie o przetrwanie. Jednocześnie nie uważa zakazu za prosty wyraz dobra. Wewnętrzny konflikt polega na zderzeniu przywiązania do zmarłego z poczuciem własnej bezsilności.
Gdy Antygona zostaje oskarżona, Ismena chce dzielić jej odpowiedzialność. Miłość do siostry okazuje się silniejsza niż wcześniejsza ostrożność, choć ta deklaracja nie zmienia faktu, że nie uczestniczyła w czynie. Odmowa Antygony ujawnia różnicę między gotowością działania a późniejszą solidarnością.
Ismena nie jest jedynie tchórzliwym przeciwieństwem bohaterki. Uosabia zrozumiały lęk człowieka żyjącego pod przymusem i zdolność przekroczenia go dla bliskiej osoby. Jej postawa zasługuje na ocenę niejednoznaczną: ostrożność chroni życie, lecz może oznaczać zaniechanie ważnego obowiązku.