Podkomorzy jest ojcem Walerego i gospodarzem domu, w którym rozgrywa się komedia Juliana Ursyna Niemcewicza „Powrót posła”. Reprezentuje dojrzały patriotyzm, rozwagę i zgodność słów z działaniem.
Charakterystyka Podkomorzego
Należy do szlachty i zachowuje przywiązanie do rodzimych obyczajów, nie czyni jednak z dawności jedynego kryterium oceny. Autor nie podaje szczegółowego wieku ani wyglądu. Istotne są doświadczenie bohatera oraz sposób korzystania z rodzinnego i społecznego autorytetu.
Podkomorzy popiera potrzebne reformy, ponieważ interes kraju przedkłada nad wygodę własnej warstwy. W sporze ze Starostą nie broni szkodliwych mechanizmów tylko dlatego, że należą do tradycji. Domaga się namysłu i odpowiedzialności zamiast gadulstwa.
Jest rozsądny i opanowany. Uważa, że wypowiedź publiczną powinno poprzedzać myślenie. Krytykuje powierzchowną cudzoziemszczyznę, ale jego stanowisko nie sprowadza się do niechęci wobec wszystkiego, co zagraniczne. Sprzeciwia się zaniedbaniu własnego języka i obowiązków.
Jako ojciec wspiera Walerego i szanuje jego przywiązanie do Teresy. Ważny jest również stosunek do ludzi zależnych. Zapowiedź zmiany ich położenia pokazuje gotowość ograniczenia własnego przywileju, a nie tylko moralnego pouczania innych.
Bohater nie przechodzi przemiany, lecz od początku stanowi wzór uczciwego obywatela. Jego pozytywna ocena wynika z praktycznej konsekwencji. Uosabia przekonanie, że przywiązanie do tradycji może wspierać odpowiedzialną zmianę, jeśli służy ludziom, a nie obronie każdej odziedziczonej przewagi.
