Przejdź do treści
Lekcjapolskiego.pl

Co oznacza według słów Edelmana pragnienie, by zdążyć przed Panem Bogiem

Autorka utworu
Hanna Krall
Autor opracowania
Tomasz Borowy
Ostatnia aktualizacja

Pragnienie, by zdążyć przed Panem Bogiem, oznacza dla Marka Edelmana z reportażu „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall obowiązek wykorzystania szansy na przedłużenie cudzego życia. Lekarz nie zamierza pokonać śmierci na zawsze. Chce osłonić płomień wtedy, gdy może jeszcze zapobiec jego zgaszeniu.

Ocalić człowieka, któremu kończy się czas

Edelman opisuje swoją rolę przez obraz Boga zamierzającego zgasić świeczkę. Jego zadaniem jest dostrzec zagrożenie i zasłonić płomień, zanim będzie za późno. W codzienności medycznej oznacza to trafne rozpoznanie, przekonanie chorego do leczenia i podjęcie decyzji o zabiegu. Moll musi sprawdzić nową możliwość własnymi rękami, a inni przygotować warunki operacji. Metafora odnosi się do odpowiedzialnego działania, nie samego pragnienia szczęśliwego zakończenia. Wątpliwości nie znikają, lecz oczekiwanie na całkowitą pewność może odebrać ostatnią szansę.

Przedłużenie jest rzeczywistym ocaleniem

Rozmówca nie obiecuje, że uratowany pacjent nigdy nie umrze. Dodatkowe osiem, dziesięć czy piętnaście lat uznaje za coś bardzo ważnego. Nawet krótszy czas ma treść, której nie można ocenić wyłącznie z zewnątrz. Deda dzięki numerkowi żyje jeszcze kilka miesięcy i poznaje miłość. Dziewczynki uratowane przez lekarzy dorastają, tworzą związki i mają dzieci. Teresa chce wracać do opieki nad bliskimi, a pacjenci po zawale ponownie zajmują się pracą lub domem. Ocala się możliwość przeżycia własnego życia, nie tylko sprawność organizmu.

Ciągłość zadania po doświadczeniu getta

Edelman dopiero po latach rozpoznaje podobieństwo między salami kliniki a bramą Umschlagplatzu. W getcie jako goniec pomagał wyprowadzać pojedynczych ludzi z tłumu kierowanego do transportu. Jako lekarz także mierzy się z grupą zagrożonych, z której może ocalić nie wszystkich. Nie oznacza to zrównania choroby z niemiecką polityką Zagłady. Wspólny jest sens własnego wysiłku: uczynić możliwe to życie, które jeszcze można ochronić. Gdy ratunek staje się niemożliwy, pozostaje zadanie zapewnienia opieki, zmniejszenia lęku i cierpienia.

Wyścig zawiera również bunt wobec przekonania, że każdy kres należy spokojnie uznać za sprawiedliwy. Edelman po tym, co widział, mówi o Bogu bez pokornej zgody na śmierć innych. Zachowuje jednak świadomość porażek i przypadku. Nie zdążył pomóc wielu ludziom, w tym osobom bliskim. Dlatego jego postawy nie można nazwać pewnością wszechmocnego wybawcy. Jest uporem człowieka, który wie, że przegrana bywa nieuchronna, ale nie chce sam rezygnować z dostępnego ratunku. Wierność temu zadaniu nie wymaga znalezienia odpowiedzi na wszystkie pytania o sens cierpienia. Zaczyna się od uznania, że czyjaś szansa nadal istnieje, a własny lęk albo wygoda nie powinny jej przekreślić. Pomoc ma pierwszeństwo przed potrzebą pięknego wyjaśnienia. Dla tego, kogo ocala, pojedyncza szansa może stanowić wszystko.