O’Brien z „Roku 1984” George’a Orwella jest członkiem Partii Wewnętrznej i oprawcą Winstona Smitha. Inteligencję oraz wyrafinowaną uprzejmość wykorzystuje do zdobycia zaufania człowieka, którego później poddaje fizycznemu i psychicznemu zniszczeniu.
Charakterystyka O’Briena
Jest postawnym, silnym mężczyzną o potężnym karku, surowej twarzy i ruchach zaskakująco pełnych gracji. Charakterystyczny gest poprawiania okularów łagodzi groźne wrażenie. W czasie przesłuchań Winston ocenia, że ma około czterdziestu ośmiu lub pięćdziesięciu lat. Nie poznajemy jego imienia, rodziny ani dokładnego stanowiska. Przynależność do elity daje mu wygodne mieszkanie, służącego, dobre jedzenie i możliwość czasowego wyłączania teleekranu. Przywileje pomagają budować atmosferę wyjątkowego, prywatnego spotkania.
O’Brien potrafi rozpoznać cudze potrzeby i uczynić je narzędziem manipulacji. Winston pragnie inteligentnego rozmówcy, więc odczytuje jego spojrzenie jako znak wspólnoty. Partyjny funkcjonariusz umacnia złudzenie, zapraszając go pod pretekstem pożyczenia słownika. Następnie odgrywa uczestnika Bractwa, wysłuchuje deklaracji i obiecuje kontakt z konspiracją. Nie ogranicza się do zebrania informacji. Skłania Smitha do wyrażenia zgody na krzywdzenie niewinnych, a później wykorzystuje nagranie, aby podważyć jego moralną pewność.
Podczas tortur łączy bezwzględność z pozorną troską nauczyciela lub lekarza. Zadaje ból, a następnie daje ulgę, przez co więzień zaczyna szukać oparcia właśnie w nim. Zna jego pamięć, lęki i język buntu. Potrafi zrozumieć, że przyznanie się do czynów nie jest jeszcze emocjonalną zdradą Julii. Dzięki temu trafia dokładnie w granicę, której dotąd nie przekroczono. Pokój 101 służy zniszczeniu nie ogólnej odwagi, lecz konkretnej więzi, którą Smith próbował ocalić.
O’Brien nie usprawiedliwia rządów obietnicą dobrobytu. Otwarcie twierdzi, że celem Partii jest sama władza, utrwalana przez cierpienie i upokorzenie. Żąda nie tylko wypowiadania kłamstw, ale podporządkowania własnego postrzegania decyzjom organizacji. Niszczy dowód i zaprzecza jego istnieniu, uosabiając dwumyślenie. Oznajmia również, że współtworzył książkę przypisywaną Goldsteinowi. Nie daje jednak pewnej odpowiedzi na pytanie o istnienie Bractwa, pozostawiając więźnia w zależności informacyjnej.
Jego opanowanie i zdolności intelektualne nie stanowią oznak moralnej wielkości. Są szczególnie groźne, ponieważ służą świadomemu niszczeniu osobowości drugiej osoby. O’Brien pozostaje wierny roli przedstawiciela systemu, a nie przechodzi widocznej przemiany. Jako oprawca pokazuje, że przemoc totalitarna może mieć kulturalną powierzchowność i doskonale rozumieć cierpienie, którego celowo przysparza.