opracowania lektur, opracowania wierszy, motywy literackie, epoki literackie, streszczenia, problematyka, bohaterowie lektur, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Burza interpretacja

Burza to już trzeci z kolei, a zarazem ostatni morski sonet Mickiewicza zawarty w cyklu Sonetów krymskich. Budowę ma identyczną jak dwa poprzednie. Jest klasycznym, regularnym trzynastozgłoskowcem, a układ rymów to w strofach opisowych abba, natomiast w refleksyjnych cde.

Pierwsza strofa to kontynuacja wydarzeń z Żeglugi. Zmienia się jedynie to, że sytuacja się pogorszyła, warunki pogodowe są coraz trudniejsze, wytrzymałość i stabilność okrętu maleje, epitety wskazują na wzrastającą autentyczną grozę sytuacji („trwożna gromada”, „złowieszcze jęki”, „ostatnie liny”). Załoga nie panuje nad statkiem, w dodatku natura, tu: słońce, które „krwawo zachodzi”, zwiastuje zbliżającą się katastrofę. Podmiot liryczny nie boi się nazwać przewagi sił natury nad ludzkimi staraniami o zachowanie bezpieczeństwa po imieniu. Nadaje jej tytuł „geniusza śmierci”:

Zdarto żagle, ster prysnął, ryk wód, szum zawiei,

Głosy trwożnej gromady, pomp złowieszcze jęki,

Ostatnie liny majtkom wyrwały się z ręki,

Słońce krwawo zachodzi, z nim reszta nadziei.

 

Wicher z tryumfem zawył. a na mokre góry

Wznoszące się piętrami z morskiego odmętu

Wstąpił genijusz śmierci i szedł do okrętu,

Jak żołnierz szturmujący w połamane mury.

Porównanie wzburzonej sztormem wody, atakującej okręt do ataku żołnierzy, a więc wojenna metaforyka, pokazuje realność walki człowieka z siłami przyrody, a zachowanie ludzi wobec takiego starcia opisane w kolejnej strofie, pokazuje ich bezsilność. Muszą się poddać i w różny sposób przybierają postawę kapitulacji:

 Ci leżą na pół martwi, ów załamał dłonie,

Ten w objęcia przyjaciół żegnając się pada,

Ci modlą się przed śmiercią, aby śmierć odegnać.

 

Tym razem podmiot liryczny wypowiada się w trzeciej osobie liczby pojedynczej. W podróżnym, którego opisuje, jakby patrząc z boku na jego postawę, odnajdujemy jednak z łatwością pielgrzyma, bohatera lirycznego poprzednich sonetów, a więc utożsamiamy go z Mickiewiczem, autorem, który będąc na emigracji rzeczywiście mógł doświadczać opisywanych potem uczuć:

Jeden podróżny śledział w milczeniu na stronie

I pomyślił: szczęśliwy, kto siły postrada,

Albo modlić się umie, lub ma z kim się żegnać.

W tym wyliczeniu podmiot liryczny odniósł się do postaw, jakie przybrali towarzyszący mu na statku inni ludzie. Po raz kolejny okazał się obserwatorem i jego uczucia znów skrajnie różnią się od uczuć przeżywanych w tych samych okolicznościach, w tym samym czasie i miejscu przez innych ludzi. Jest to charakterystyczny dla romantyków sposób prezentowania ich wyjątkowości. Indywidualizm to nie tylko szczególny talent, ale też zupełnie inna wrażliwość. Poza tym bohater sonetów krymskich jest autentycznie wyobcowanym romantykiem. To on znajduje się poza Ojczyzną, tęskni za nią, wyjątkowo się o nią troszczy, a nie może nic zrobić, by zmieniła się jej trudna sytuacja polityczna. Czuje się przez to mocno osamotniony. Dlatego wobec zagrożenia śmiercią nie czuje lęku, a jedynie zazdrości tym, którzy w ostatnich chwilach życia mają obok siebie kogoś bliskiego, lub chociaż potrafią pokładać nadzieję w modlitwie.

W Burzy zwraca uwagę wyraźny kontrast pomiędzy dynamiczną, pełną grozy i zamieszania sytuacją okrętu w czasie sztormu, między lękiem i zachowaniem ludzi, którym grozi śmierć, a marazmem „jednego podróżnego”. Zdaje się on być zupełnie gdzie indziej, skoro zazdrości innym nawet tego, że „postradali siły”. Wnioskujemy z tych słów, że on sam trwa w stanie bezsilności już od dawna.

Na przykładzie Burzy widzimy, że Sonety krymskie są nie tylko zapisem tego, co zapamiętane z podróży, ale także pogłębioną analizą psychologiczną człowieka cierpiącego z powodu samotności i poczucia wygnania od tego co najbliższe, czyli Ojczyzny i rodaków.

Autor opracowania: Natalia Dąbrowska
Dodaj swoją opinię:

Nie dodano jeszcze opinii. Czekamy na Twój głos!

LekcjaPolskiego.pl – opracowania lektur, opracowania wierszy, epoki literackie, streszczenia lektur, problematyka, bohaterowie, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Kontakt | Polityka prywatności