opracowania lektur, opracowania wierszy, motywy literackie, epoki literackie, streszczenia, problematyka, bohaterowie lektur, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Zostawcie nas interpretacja

Utwór „Zostawcie nas” stanowi specyficzny apel zbiorowego podmiotu lirycznego, stanowiącego głos pokolenia, które przeżyło wojnę, do pokolenia młodszego - tych, którzy nie pamiętają zdarzeń z lat 1939-1945. Uporczywie powtarzane polecenia „zapomnijcie o nas ” i „zostawcie nas”, otwierające utwór i spinające go klamrą, są jednocześnie napominaniem, skargą, krótką, smutną opowieścią, ale też pamiątką po ludziach, którzy doświadczyli traumy II wojny światowej, dlatego utwór ten wydaje się być bogatym w znaczenia.

W pierwszej strofie pojawia się związek frazeologiczny, odsyłający do kategorii normalności:

Zapomnijcie o nas

o naszym pokoleniu

żyjcie jak ludzie

zapomnijcie o nas

 

Robić coś „jak człowiek”, „jak ludzie”, oznacza postępować zgodnie z przyjętymi normami, po prostu, bez „dziwactw”, ekscesów, itp. Podmiot liryczny każe młodszemu pokoleniu, niedotkniętemu bezpośrednio doświadczeniem wojny, żyć bez wspominania o niej, bez wchodzenia w jakikolwiek związek z tymi wydarzeniami. - a więc nie dociekanie, nie zadawanie pytań tym, którzy przeżyli - „zapomnijcie o nas / nie pytajcie o naszą młodość”.

Podmiot liryczny uznaje zatem, że normalnością, spokojnym, zwyczajnym życiem, na jakie zasługuje człowiek, będzie unikanie tematu tak trudnego. Podmiot liryczny, będący głosem pokolenia Kolumbów, nie kieruje tych kategorycznych nakazów o zapomnieniu i „zostawieniu wyłącznie z troski o tych którym udało się urodzić w spokojniejszej godzinie. W kolejnych częściach utworu dowiadujemy się bowiem, że po prostu samo wracanie pamięcią do tamtych przeraźliwych wydarzeń jest tak trudne, że domyślamy się, iż z samego szacunku dla majestatu cierpienia, powinniśmy zrozumieć niechęć i stanowcze słowa podmiotu. Można przypuszczać, że ludzie obciążeni doświadczeniem wojny potrzebują teraz samotności i mają skłonność do izolowania się, skoro „zazdrościli kamieniom i roślinom”. Podmiot informuje zatem, że lepiej bezpieczniej byłoby w tamtych czasach być przedmiotem lub zwierzęciem. W kolejnych częściach wiersza kontynuowane są tego typu porównania:

chciałbym być szczurem

mówiłem wtedy do niej

 

chciałabym nie być

chciałabym zasnąć

i zbudzić się po wojnie

mówiła z zamkniętymi oczami

 

Nastąpiła tu zmiana podmiotu lirycznego na pierwszoosobowy, który przytacza liryczny dialog - słowa swoje, oraz kobiety, którą domyślamy się, że darzył uczuciem, skoro wyróżnił ją w utworze. Ich relacja jest jednak pozostawiona w domyśle na dalszym planie, gdyż najsilniejsze było w nich wtedy poczucie całkowitej klęski i ciągłego strachu - to ono odebrało im chęci do życia, stworzyło marzenie o zniknięciu, o możliwości obudzenia się ze złego snu, jak w bajce.

Z jednej strony możemy czytać ten wiersz jako wyraz specyficznej troski pokolenia Kolumbów o młodsze, kolejne generacje - nie chcą oni obciążać ich swoją przeszłością, swoimi wspomnieniami, bo są świadomi, jak trwały uraz zostawiła w ich psychice wojna. Sądzą, że inni powinni być wolni od tego kompleksu. Nie chcą przenosić ciężaru swojej przeszłości na następnych. Z drugiej strony wiersz Różewicza paradoksalnie i uporczywie przypomina czytelnikom wielu kolejnych pokoleń o tamtych tragicznych wydarzeniach, stosując aluzję literacką.

Warto w tym kontekście wspomnieć, iż współczesne badania nad postpamięcią (pamięcią zapośredniczoną), udowadniają, iż człowiek może dziedziczyć traumę po swoich przodkach - rodzicach, a nawet dziadkach. Wydarzenia takie jak wojna, wpływają na psychikę w sposób silny i istotny, często nieuświadomiony. Mają więc odbicie w zachowaniu, sposobie myślenia o świecie - wpływa to w sposób oczywisty na każdą sferę życia, dlatego pokolenia wychowywane przez osoby dotknięte traumą, nie mogę wzrastać w całkowitym oderwaniu od tamtych wydarzeń. Potwierdza to również wiersz Różewicza. 

Autor opracowania: Natalia Dąbrowska
Dodaj swoją opinię:

Nie dodano jeszcze opinii. Czekamy na Twój głos!

LekcjaPolskiego.pl – opracowania lektur, opracowania wierszy, epoki literackie, streszczenia lektur, problematyka, bohaterowie, wypracowania, analizy i interpretacje wierszy

Kontakt | Polityka prywatności