Przejdź do treści
Lekcjapolskiego.pl

Konrad Wallenrod jako bohater romantyczny

Autor utworu
Adam Mickiewicz
Autorka opracowania
Marta Grandke
Ostatnia aktualizacja
Epoka literacka
Romantyzm

Epoka romantyzmu cechowała się nie tylko odmiennym światopoglądem względem wcześniejszych twórców, ale także stworzyła własny model bohatera, który pojawiał się w tekstach tego okresu. Mowa tu o bohaterze romantycznym, którego spotkać można na przykład w utworach Adama Mickiewicza. Typowy bohater romantyczny nie akceptował zastanej rzeczywistości, buntował się przeciwko niej i chciał zmienić świat. Był także wielkim indywidualistą i postacią wybitną. Cechy te można rozpoznać u Konrada Wallenroda, głównego i tytułowego bohatera powieści poetyckiej autorstwa właśnie Adama Mickiewicza.

Wallenrod jest bohaterem, którego losy pozostają nieznane i tajemnicze. Jego przeszłość jest nieujawniona i wiedzą oni tylko wybrańcy. Jest to jedna z cech charakterystycznych dla bohatera romantycznego. Jego trudna przeszłość czyni Konrada kimś innym, wyjątkowym wyróżniającym się na tle innych. To także wielki indywidualista, działa samotnie, cechuje go także niezwykłość i wyjątkowość. Był wszak w stanie zostać Wielkim Mistrzem Zakonu Krzyżackiego i ożenić się z litewską księżniczką. To właśnie ta wielkość i wyjątkowość Wallenroda sprawia, że jest on bohaterem zdolnym zmieniać świat. Buntuje się on bowiem przeciwko zastanemu porządkowi, chce go zmienić i ma ku temu możliwości oraz narzędzia. 

Wallenrod łączy w sobie dwie tożsamości. Jedna z nich powiązana jest z Krzyżakami, którzy od dziecka wychowywali go i szkolili na rycerza. Druga z nich zbudowana została dzięki staremu śpiewakowi, Halbanowi, który rozbudził i umocnił w chłopcu litewską tożsamość narodową. Wallenrod jest więc postacią specjalną, łączącą ze sobą dwa odmienne światy i w obydwu poruszającą się swobodnie. Fakt, że Wallenrod został ukształtowany przez pieśń gminną, przez poezję, także znamienny jest dla bohatera romantycznego – oczytanego, uformowanego przez czytane w młodości księgi (tak jak w przypadku Konrada z “Dziadów”).

Bohater romantyczny ulega również przemianom, co stanowi także istotną część losów Wallenroda. Przyjmuje on różne miana – raz jest Konradem, raz Walterem Alfem. Te symboliczne zmiany imienia to także cecha, jaka wykształciła się u bohaterów romantycznych, którzy dokonywali symbolicznych przemian samych siebie, co bardzo często uwidaczniało się właśnie w zmianie imienia, jakim posługiwał się dany bohater. Przy pomocy nazwisk w biografii Wallenroda da się wyszczególnić także dwa etapy jego rozwoju. Walter Alf cieszy się życiem i małżeństwem na Litwie, Konrad Wallenrod urzęduje na zamku krzyżackim i robi wszystko, by osłabić zakonników.

Ważnym aspektem historii bohatera romantycznego jest nieszczęśliwa miłość. Ona także pojawia się w losach Wallenroda. Żeni się on bowiem z litewską księżniczką, Aldoną. Zakochanym nie jest jednak dane nacieszyć się swoją obecnością, Wallenrod wraca bowiem do szeregów zakonu, by walczyć z nim od środka. W związku z tym porzuca swoją litewską żonę, ona zaś każe zamurować się w wieży niedaleko zamku w Malborku. Od tego momentu żyje jako pustelnica, próbując być tak blisko męża, jak tylko jest to możliwe. Wallenrod cierpi więc z powodu niespełnionej miłości, resztę swojego życia spędził bowiem bez Aldony. Tego typu niespełnione uczucie jest charakterystyczne dla bohatera romantycznego. Wallenrod jest także zmuszony do wyboru pomiędzy obowiązkiem wobec ojczyzny a miłością i szczęściem. Oznacza to, że toczy się w nim wewnętrzny konflikt, którego nie jest on w stanie wygrać.

Konrad Wallenrod spełnia więc typowe założenia konstrukcji bohatera romantycznego. Jest wyjątkową jednostką, przeznaczoną do rzeczy wielkich, która chce zmienić świat, a jednocześnie musi z tego powodu poświęcić własne szczęście.