Gertruda jest królową Danii, matką Hamleta i żoną Klaudiusza w tragedii Williama Szekspira „Hamlet”. Pragnie bliskości i spokoju, ale jej wybory prowadzą do konfliktu z synem oraz ujawniają słabość wobec moralnie niejasnej sytuacji.
Charakterystyka Gertrudy
Po śmierci pierwszego męża, ojca Hamleta, poślubia jego brata. Jej pozycja jest związana z dynastią i życiem dworu. Hamlet porównuje obu mężczyzn w sposób gwałtowny, jednak jego ocena nie stanowi neutralnego opisu wszystkich intencji matki. Dramat nie potwierdza, że Gertruda znała plan zabójstwa pierwszego męża.
Królowa troszczy się o syna. Nie rozumie jego przedłużającej się żałoby i chce, by pozostał przy niej, zamiast wracać do Wittenbergi. Ta potrzeba bliskości łączy się jednak z oczekiwaniem, że Hamlet przyjmie nową sytuację bez oporu. Gertruda nie potrafi początkowo uznać głębokości jego sprzeciwu.
W rozmowie z synem zostaje zmuszona do krytycznego spojrzenia na siebie. Reaguje bólem i zakłopotaniem, co przeczy obrazowi osoby całkowicie nieczułej. Zarazem gwałtowność Hamleta i śmierć Poloniusza utrudniają jej jasną ocenę jego postępowania. Macierzyństwo pozostaje w konflikcie z lojalnością wobec męża i dworu.
Wobec cierpienia Ofelii królowa okazuje poruszenie. Podczas pojedynku pije z kielicha przeznaczonego dla Hamleta mimo ostrzeżenia Klaudiusza, lecz nie ma podstaw, aby uznać ten gest za świadome przyjęcie trucizny. Umierając, ostrzega syna przed zatrutym napojem.
Gertruda dostrzega własny niepokój moralny, ale dramat nie przedstawia pełnego, jednoznacznego odrodzenia jej postawy. Jest człowiekiem uczuciowym, zdolnym do skruchy, a zarazem skłonnym omijać trudną prawdę. Jej tragedia wynika z życia w porządku, którego zagrożeń nie potrafi odpowiednio wcześnie rozpoznać.