Przejdź do treści
Lekcjapolskiego.pl

Dżuma – bohaterowie

Autor utworu
Albert Camus
Autor opracowania
Tomasz Borowy
Ostatnia aktualizacja
Tagi
Dżuma

Bohaterowie powieści „Dżuma” Alberta Camusa reprezentują różne środowiska Oranu i różne odpowiedzi na wspólne zagrożenie. Lekarze, urzędnicy, dziennikarz, duchowny oraz zwykli mieszkańcy stają wobec cierpienia, które sprawdza ich przekonania. Znaczenie postaci ujawnia się przede wszystkim w wyborze między pomocą, obojętnością i korzystaniem z cudzego nieszczęścia.

Bernard Rieux

Lekarz i główny bohater, a zarazem ujawniony pod koniec autor kroniki. Pochodzi z rodziny robotniczej, pomaga także ubogim i uważa ratowanie chorych za podstawowy obowiązek. Naciska na uznanie epidemii, organizuje leczenie i współpracuje z ochotnikami. Nie wierzy w Boga, lecz szanuje ludzi niosących pomoc niezależnie od ich przekonań.

Jest rzeczowy, wytrwały i współczujący, choć nadmiar cierpienia zmusza go do opanowania emocji. Przyjaźni się z Tarrou i rozumie tęsknotę Ramberta. Traci przyjaciela oraz żonę, która umiera poza Oranem. Nie odzyskuje osobistego szczęścia wraz z otwarciem miasta, ale nadal leczy i podejmuje obowiązek zachowania pamięci o ofiarach.

Jean Tarrou

Przybysz prowadzący notatki o życiu miasta i organizator ochotniczych formacji sanitarnych. Jako syn prokuratora poznał z bliska mechanizm kary śmierci, a później dostrzegł własny udział w usprawiedliwianiu zabijania. Chce stawać po stronie ofiar i poszukuje świętości bez Boga. Uważny wobec ludzi i odważny w działaniu, umiera na dżumę pod opieką Rieux oraz jego matki.

Raymond Rambert

Paryski dziennikarz zatrzymany przez zamknięcie Oranu. Pragnie wrócić do ukochanej, z którą nie zawarł formalnego małżeństwa. Szuka drogi legalnej, później pomocy przemytników. Wspólna praca i poznanie cierpienia innych sprawiają, że dobrowolnie rezygnuje z gotowej ucieczki. Po zakończeniu epidemii spotyka kobietę na dworcu, świadomy, że zaraza zmieniła jego życie.

Joseph Grand

Ubogi, nieśmiały urzędnik, który ratuje Cottarda po próbie samobójczej i pomaga prowadzić statystyki sanitarne. Latami poprawia pierwsze zdanie książki, szukając doskonałego wyrazu. Cierpi po odejściu żony Jeanne. Jego skromna przyzwoitość stanowi wzór codziennej solidarności. Ciężko choruje, lecz zdrowieje, wraca do pisania i wreszcie wysyła list do dawnej żony.

Cottard

Samotnik bojący się aresztowania za dawny czyn, którego szczegółów nie poznajemy. Epidemia przynosi mu ulgę, ponieważ zakłóca działanie instytucji, oraz zyski z nielegalnego handlu. Odmawia pomocy sanitarnej, nie chcąc końca korzystnej sytuacji. Gdy miasto odzyskuje swobodę, jego lęk przeradza się w przemoc. Strzela do przechodniów i zostaje zatrzymany przez policję.

Ojciec Paneloux

Uczony jezuita, początkowo przedstawiający epidemię jako karę za ludzkie grzechy. Przystępuje do pomocy ochotniczej. Śmierć Filipa podważa pewność jego wyjaśnień, ale nie odbiera mu wiary. W drugim kazaniu wymaga pełnego zawierzenia wobec niezrozumiałego cierpienia. Podczas własnej choroby odmawia lekarza, później trafia do szpitala i umiera. Rozpoznanie pozostaje wątpliwe.

Doktor Castel

Starszy, doświadczony lekarz, który wcześnie nazywa chorobę dżumą. Pracuje nad serum dostosowanym do miejscowej epidemii. Preparat nie ratuje Filipa Othona, lecz pomaga części późniejszych pacjentów. Castel zachowuje ostrożność wobec zbyt optymistycznego odczytywania statystyk i wytrwale wykonuje swoją pracę.

Othon

Sędzia śledczy, surowy wobec żony oraz dzieci, Filipa i Nicole. Przywiązany do hierarchii i zasad, po śmierci syna ujawnia ból i zdolność współczucia. Zwrócona mu wolność nie staje się okazją do odpoczynku. Wraca do obozu kwarantanny jako ochotnik, aby pomagać i czuć bliskość zmarłego dziecka. Sam umiera, gdy epidemia już ustępuje.

Filip Othon

Syn sędziego, ciężko chory chłopiec, na którym zastosowano nowe serum. Jego długa agonia, obserwowana przez lekarzy i ochotników, odsłania bezradność wobec cierpienia niewinnego. Śmierć dziecka wywołuje gwałtowny sprzeciw Rieux, przemianę ojca i kryzys dotychczasowej pewności Paneloux.

Pani Rieux

Matka doktora, drobna, spokojna starsza kobieta prowadząca mu dom. Jej delikatność i dyskretna troska robią silne wrażenie na Tarrou. Bez wielkich deklaracji pomaga synowi znosić wyczerpanie. Gdy przyjaciel choruje, nalega, żeby pielęgnować go w mieszkaniu, i czuwa przy nim mimo ryzyka.

Żona doktora Rieux

Bez imienia, od dawna chora, wyjeżdża do sanatorium przed zamknięciem miasta. Oboje małżonkowie liczą na odnowienie bliskości po jej powrocie. Uspokaja męża, choć stan zdrowia się pogarsza. Umiera poza Oranem. Nie znamy dokładnego rozpoznania jej choroby, dlatego nie można utożsamiać jej śmierci ze zgonem na dżumę.

Stary astmatyk

Siedemdziesięciopięcioletni były handlarz, Hiszpan, który od lat żyje w łóżku i odmierza czas przesypywaniem grochu. Komentuje wydarzenia ironicznie, przywiązany do nawyków i długiego życia. Przeżywa epidemię. To inny człowiek niż staruszek plujący na koty, obserwowany z hotelu przez Tarrou.

Doktor Richard

Ceniony lekarz, sekretarz syndykatu lekarskiego. Początkowo opóźnia uznanie dżumy, domagając się większej pewności. Później zbyt ufnie ocenia ustabilizowany wykres zgonów. Sam pada ofiarą epidemii, co pokazuje kruchość uspokajających przewidywań.

Michel

Dozorca kamienicy Rieux, który nie chce uwierzyć w obecność szczurów w budynku. Jego gwałtowna choroba i śmierć należą do pierwszych sygnałów, że zagrożenie dotyczy ludzi. Wcześniejsze zaprzeczanie ustępuje wobec doświadczenia, którego nie da się usunąć przywiązaniem do zwykłego porządku.