Ferdydurke – motywy literackie

Motyw buntu

Bunt wobec „pupy” prezentują gimnazjaliści. W szkole pojawiają się podporządkowane „chłopięta” i zbuntowane „chłopaki”. Miętus przewodzący rebeliantom mówi brzydkie wyrazy, nie przygotowują się do zajęć, w ten sposób ukazując swoje niezadowolenie. Nie przygotowują się oni do lekcji łaciny oraz podważają zdanie belfra, który tłumaczy im, że muszą uznać Słowackiego za wybitnego poetę.

Józio także próbuje się buntować, zwłaszcza podczas pobytu w pensji u Młodziaków. Chce im udowodnić, że ich nowoczesność jest jedynie na pokaz, a w głębi duszy nie zgadzają się z jej założeniami. Stąd podstęp z listem do Kopyrdy i Pimki, w którym podszywa się pod Zutę.

Motyw sztucznej nowoczesności (łydki)

Z nowoczesnością w awangardowym utworze Gombrowicza czytelnik, jak i Józio spotykają się u Młodziaków. Odrzucają oni tradycję, robią rzeczy na opak, by nie zostać odebranymi za zbyt mało postępowych. Co szokujące, sugerują swojej nastoletniej córce, by łamała zasady i zaszła w ciążę. 

Podkreślają oni do przesady rolę sportu i aktywności fizycznej, stąd słowem-kluczem staje się na nią „łydka”. Czczą także racjonalizm, pozują na wyzwolonych i całkowicie tolerancyjnych. Nie reagują na braki w nauce dziewczyny, choć są one znaczne. Dopiero podstęp Józia i odnalezienie przez ojca w szafie podstarzałego profesora sprawia, że ich „gęba” spada i pokazują swoje tradycyjne, staroświeckie oblicze.

Dodaj komentarz