Ludzie mają opinie na temat innych, a opinie te są niejednokrotnie dla tych ludzi ważne. To, jak człowieka postrzegają inne osoby z jego otoczenia, potrafi wpływać na jego nastrój, zachowanie czy samoocenę. Bardzo często ludzie kreują swój wizerunek, by być widzianymi przez otoczenie w konkretny sposób. Jest to też dla nich ważne w różnych sytuacjach życiowych, kiedy to polegają na sposobie widzenia ich przez rodzinę, współpracowników czy grupę, w której na co dzień funkcjonują. Jest to widoczne również w literaturze, przykładowo w takich dziełach literackich jak „Makbet” Williama Szekspira, „Lalka” Bolesława Prusa, „Potop” Henryka Sienkiewicza czy „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego.
„Makbet” to opowieść o człowieku, który pod wpływem przepowiedni trzech wiedźm zamordował swojego władcę i sam stał się królem. Makbet przejął władzę czynem zbrodniczym i starał się kreować na silnego władcę, w czym pomagała mu jego żona. Pragnął autorytetu i szacunku, a naprawdę popadał jedynie w coraz większą paranoję, okazując swoją słabość. Wreszcie doszło to do momentu, w którym wierzył, że wszyscy widzą w nim mordercę i znają prawdę. Paranoja ta dotknęła także jego żony. Makbet chciał być widziany jako dobry rycerz i poddany, człowiek waleczny, o niezwykłej lojalności, ale został tylko mordercą, którego skusiła władza. Nie należała mu się ona, co również ujawnia prawdziwą słabość charakteru Makbeta, zupełnie odmienną od tego, jaki wizerunek chciał kreować w oczach swojego dworu. Lady Makbet z kolei obawiała się nieustannie, że popełniona zbrodnia jest wypisana na ich twarzach, zatem inni mogą ją dostrzec oraz ocenić.
„Lalka” to przykład kreowania swojego wizerunku przez Stanisława Wokulskiego w celu zdobycia uwagi i uczucia ukochanej kobiety. Wokulski pochodził bowiem z niższej szlachty, dorobił się przez korzystne małżeństwo oraz handel na wojnie. Jego wybranka, Izabela Łęcka, była arystokratką. Wokulski zatem starał się awansować społecznie, nabrać manier i ogłady, zawierać korzystne znajomości, a wszystko to, by prezentować się w oczach Łęckiej jak kandydat godny jej ręki. Jej opinia była zatem dla niego niezwykle ważna. Ostatecznie jednak okazało się, że żadne starania nie były w stanie doprowadzić do tego, by Łęcka traktowała Wokulskiego jak równego sobie.
„Potop” to również historia zmiany wizerunku w imię miłości. Andrzej Kmicic początkowo nie przejmuje się swoją opinią hulaki i gwałtownika. Jednak pragnie, by Oleńka Billewiczówna została jego żoną, a Oleńka woli iść do klasztoru, niż spędzić życie z kimś takim jak Kmicic. Ten staje się zatem panem Babiniczem i stara się odpokutować swoje grzechy wobec ojczyzny, między innymi ratując króla. Dzięki temu Oleńka zaczyna patrzeć na Kmicica łaskawiej i postrzega go ostatecznie w zupełnie inny sposób. Dzięki temu Kmicic zostaje jej mężem.
„Wesele” to opowieść o krakowskiej inteligencji i chłopomanii. Przedstawiciele inteligencji chcieli się przypodobać chłopom na fali ludomanii i pokazać, że nie ma między nimi podziałów, a oni sami doskonale wiedzą, jak wygląda chłopskie życie. Próby zbudowania takiego wizerunku kończyły się jednak takimi błędami jak chęć zdjęcia butów na weselu. Próby lepszego wypadnięcia w oczach chłopów okazywały się zatem po prostu śmieszne.
Człowiekowi bardzo często zależy zatem na tym, by inni postrzegali go w określony sposób, co udowadniają przytoczone przykłady z literatury. Niekiedy kieruje nim miłość, a innym razem chęć osiągnięcia określonych korzyści, motywacje są zatem bardzo różne.