To, jakimi naprawdę jesteśmy ludźmi klaruje się dopiero w momencie, gdy los poddaje nas testom w różnorodnych ekstremalnych sytuacjach. Możemy przyjrzeć się sobie z bliska. Od naszych decyzji zależy bowiem nie tylko to, jak będą patrzeć na nas inni ludzie przez resztę życia, lecz także to, jak sami będziemy się postrzegać.
Rok 1984 George’a Orwella to powieść wstrząsająca, ponieważ autorowi udało się w dużej mierze przewidzieć do czego mogą doprowadzić systemy totalitarne, zapoczątkowane przez komunizm i ideały rewolucyjne na początku XX wieku.
Na literaturę warto patrzeć jak na pewne kontinuum. Młodsi twórcy korzystają z dokonać starszych, by stworzyć podwaliny kolejnemu pokoleniu do dalszych odkryć na tym polu. Literaturę charakteryzuje również intertekstualność czyli przeplatanie się pomiędzy sobą niektórych wątków, myśli, sposobów narracji, a nawet bohaterów.
Konflikt pokoleń to odwieczna cecha nieskończonej sztafety generacyjnej. Młodzi buntują się przeciw starszym, mają więcej energii, są bardziej odważni, dokonują, ile mogą, a potem sami dojrzewają. Rodzi się nowe pokolenie, którego starsi już nie rozumieją, zapomniawszy, że sami niedawno tacy byli. Spięcia pomiędzy pokoleniami wynikają właśnie z tych różnic i niekiedy urastają do rangi prawdziwych problemów. Niekiedy jednak sytuacja ta jest jeszcze bardziej skomplikowana.
Artyści to bardzo ciekawa grupa zawodowa i społeczna. Swoimi dziełami potrafią zmieniać światopogląd ludzi, a swoją wrażliwością dają niekiedy przykład tego, jak być człowiekiem. Bywa, że ta wrażliwość przerasta ich i niszczy, bo życie ma swoje brutalne strony, których artyści nie wytrzymują. Dlatego też nie powinno dziwić, że stali się oni ciekawym tematem dla samych siebie i często artyści występują jako bohaterowie literaccy.
Historia ludzkości obfituje niestety w momenty, które każą nam zadawać sobie pytanie o to, co to znaczy być człowiekiem i gdzie leży granica, poza którą owo człowieczeństwo należy kwestionować. Dużo argumentów do tej dyskusji wprowadził czas II wojny światowej oraz zjawisko obozów zagłady, które zostało dokładnie opisane w literaturze tamtych czasów.
Taniec jest bardzo naturalnym sposobem ruchu i spędzania czasu, np. przy muzyce. Przez lata miał on znaczenie rytualne, bądź był interpretowany jako wyraz równości wobec śmierci (średniowieczne dance macabre). Dziś jest rozumiany głównie jako satysfakcjonująca forma relaksu z drugą osobą.
W momencie, gdy nasza sytuacja życiowa jest zabezpieczona, czujemy się bezpiecznie, komfortowo i nie musimy wchodzić w głębsze związki międzyludzkie, jeśli tego nie chcemy. Problemy pojawiają się w momencie, gdy stajemy w obliczu większego zagrożenia, które stanowi niebezpieczeństwo nie tylko wobec nas, lecz również wobec innych ludzi, pośród których żyjemy. Literatura notuje wiele sytuacji, w których ludzie potrafili się zjednoczyć w obliczu takiego zagrożenia.
Porządek społeczny to przestrzeń, w której – przynajmniej w idealnej sytuacji – wszystkim obywatelom danego państwa czy danej zbiorowości ma się żyć dobrze, wygodnie i bezpiecznie. Często jednak zdarza się, że porządek ten jest zaburzony, co ma bezpośrednie przełożenie na komfort naszego życia. Wówczas budzi się w nas bunt, który w zależności od sytuacji przybierać może bardzo różne formy.
Polska szlachta to do dzisiaj kontrowersyjny temat. Jedni uważają ją za absolutną podstawę dzisiejszej polskości, inni doszukują się w niej źródła dzisiejszych wad narodowych. Dzięki literaturze różnego rodzaju mamy szansę wyrobić sobie na ten temat własne zdanie.