Literatura wojny i okupacji
Okres trwania
Polska: 1939–1945. Literatura opisująca wojnę i Zagładę powstawała również po 1945 r.; data publikacji nie zawsze pokrywa się z czasem opisywanych doświadczeń.
Najważniejsze nurty literackie
poezja pokolenia Kolumbów, katastrofizm, literatura dokumentu osobistego, literatura konspiracyjna
Najważniejsze wydarzenia
- 1939Polska
Wybuch wojny przerywa jawne życie literackie; rozwijają się obieg konspiracyjny oraz twórczość emigracyjna.
- 1942–1944Polska
W okupowanej Warszawie ukazuje się konspiracyjne pismo „Sztuka i Naród”.
- 1943Świat
Ukazuje się „Mały Książę” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego, powstały na emigracji podczas wojny.
- 1944Polska
W powstaniu warszawskim giną Krzysztof Kamil Baczyński i Tadeusz Gajcy.
Najważniejsi twórcy
Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy, Tadeusz Borowski, Czesław Miłosz, Zofia Nałkowska, Gustaw Herling-Grudziński, Antoine de Saint-Exupéry
Lektury
Autorzy
Artykuły
Indeks alfabetycznyPrzejdź do wybranej litery
#2 tytuły
- ,,W trudnych czasach człowiek znajduje w sobie odwagę, by walczyć” – napisz rozprawkę odnosząc się do lektury Kamienie na szaniec
- „Człowiek zlagrowany” jako ofiara zbrodniczego systemu. Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Proszę państwa do gazu Tadeusza Borowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
B5 tytułów
C5 tytułów
- Cechy twórczości Tadeusza Różewicza
- Co skłania człowieka do podróżowania? Omów zagadnienie na podstawie Mitologii Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych? Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Czym dla człowieka może być podróżowanie? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Podróży z Herodotem Ryszarda Kapuścińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Czym dla człowieka może być sztuka? Rozważ problem i uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do fragmentu opowiadania Tadeusza Borowskiego Ofensywa styczniowa i do innych tekstów kultury.
D1 tytuł
E1 tytuł
H2 tytuły
I1 tytuł
J1 tytuł
K4 tytuły
L5 tytułów
- Lament – interpretacja
- List do ludożerców – interpretacja
- Literatura dokumentu osobistego – definicja, cechy, przykłady
- Literatura konspiracyjna – definicja, cechy, przykłady
- Losy młodzieży polskiej jako temat utworów literackich. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów część III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
M7 tytułów
- Mały Książę – motywy literackie
- Matka powieszonych – interpretacja
- Mazowsze – interpretacja
- Miłość czasem przynosi szczęście, a czasem cierpienie i rozczarowanie. Napisz rozprawkę, w której rozważysz jak miłość wpłynęła na postępowanie wybranych przez Ciebie bohaterów literackich. W argumentacji odwołaj się do Małego Księcia oraz innego utworu
- Młodość jako czas pierwszych nadziei i rozczarowań. Matura próbna 2023
- Modlitwa do Bogarodzicy – interpretacja
- Moralność obozowa jako wynik zniewolenia człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
N14 tytułów
- Na czym polega dehumanizacja człowieka? Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Ludzie, którzy szli Tadeusza Borowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Napisz opowiadanie o odwiedzinach lisa na planecie Małego Księcia, podczas których lis przekonuje się, czy chłopiec wykorzystał wiedzę zdobytą podczas podróży.
- Napisz opowiadanie o przygodzie, jaką przeżyłeś z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej, podczas której Twoja pomysłowość i odwaga pomogły bohaterowi w pokonaniu trudności i rozwiązaniu jego problemów.
- Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej, który podczas spotkania nauczył Cię czegoś ważnego
- Napisz opowiadanie o Twoim spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej. Wasza wspólna przygoda przekona Cię, że swój cel osiąga ten, kto wytrwale do niego dąży
- Napisz przemówienie skierowane do koleżanek i kolegów, w którym przekonasz słuchaczy, że książki mogą być źródłem mądrości. W wypracowaniu odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz innego utworu literackiego i wykaż, że ich przeczytanie może uczynić czytelnika mądrzejszym
- Napisz przemówienie skierowane do swoich rówieśników, w którym przekonasz ich, że każdy może kształtować swoją przyszłość. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.
- Napisz przemówienie, w którym przekonasz rówieśników, że przyjaźń między dwiema osobami to rodzaj harmonii, która potrafi połączyć zupełnie różne charaktery. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.
- Napisz przemówienie, w którym przekonasz rówieśników, że warto dążyć do poznawania czegoś nowego. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.
- Napisz rozprawkę w której rozważysz czy wędrówka Małego Księcia wpłynęła na jego dojrzałość
- Napisz rozprawkę w której rozważysz na czym polegała przyjaźń wybranych bohaterów. Odwołaj się do lektury Mały Książę i innej obowiązkowej lektury
- Napisz rozprawkę w której rozważysz słuszność stwierdzenia „podróżowanie to doświadczanie czegoś nowego”. W argumentacji odwołaj się do wybranych lektur
- Niebo złote ci otworzę – interpretacja
- Non omnis moriar – interpretacja
O4 tytuły
- Obozowa codzienność jako czas trudnych doświadczeń egzystencjalnych. Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Ludzie, którzy szli Tadeusza Borowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Obraz obozu w Opowiadaniach Borowskiego
- Obraz Warszawy i jej mieszkańców w dramatycznym momencie historycznym. Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Profesor Andrews w Warszawie Olgi Tokarczuk. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Ocalony – interpretacja
P19 tytułów
- Pieśń – interpretacja
- Pieśń o szczęściu – interpretacja
- Poczucie odpowiedzialności a postępowanie człowieka. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Podróż w wymiarze rzeczywistym i wewnętrznym. Omów zagadnienie na podstawie Kordiana Juliusza Słowackiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Podróżowanie jako sposób na poznanie świata i samego siebie. W pracy odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i wybranych kontekstów.
- Poezja pokolenia Kolumbów – definicja, cechy, przykłady
- Pokolenie I (Do palców przymarzły struny) – interpretacja
- Pokolenie II (Wiatr drzewa spienia. Ziemia dojrzała) – interpretacja
- Pomogłeś mi odkryć, jakie to ważne. Napisz opowiadanie o przeżytej z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej przygodzie, dzięki której zrozumiałeś, co naprawdę cenisz. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.
- Poszukiwanie sensu życia i osąd świata przez bohatera literackiego. Omów zagadnienie na podstawie Kordiana Juliusza Słowackiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Powinności moralne człowieka w obliczu zagrożenia. Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Pożegnanie z Marią – bohaterowie
- Pożegnanie z Marią – plan wydarzeń
- Pożegnanie z Marią – streszczenie
- Prawa i obowiązki – interpretacja
- Problem dorastania i społecznej inicjacji bohatera. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Proszę państwa do gazu – bohaterowie
- Proszę państwa do gazu – plan wydarzeń
- Proszę państwa do gazu – streszczenie
R3 tytuły
- Rodzicom – interpretacja
- Różne oblicza przyjaźni. Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
S3 tytuły
T1 tytuł
U2 tytuły
W2 tytuły
Z5 tytułów
- Z głową na karabinie – interpretacja
- Z lasu – interpretacja
- Z przyjacielem łatwiej pokonywać trudności. Napisz rozprawkę, w której rozważysz trafność tego stwierdzenia. W wypracowaniu odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz innego utworu literackiego
- Zagłada z perspektywy świadka i uczestnika wydarzeń w getcie. Omów zagadnienie na podstawie Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Zostawcie nas – interpretacja