Młoda Polska
Okres trwania
Polska: ok. 1890–1918; jako jedną z umownych dat początku wskazuje się 1891 r. Epoka jest polską odmianą modernizmu przełomu XIX i XX wieku.
Najważniejsze nurty literackie
symbolizm, impresjonizm, dekadentyzm, ekspresjonizm, naturalizm, neoromantyzm
Najważniejsze wydarzenia
- 1857Świat — poprzednicy
„Kwiaty zła” Charles’a Baudelaire’a zapowiadają nowoczesną poezję i stanowią ważną inspirację dla modernistów.
- 1898Polska
Cykl artykułów Artura Górskiego „Młoda Polska” upowszechnia nazwę pokolenia.
- 1901Polska
Premiera „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.
- 1904–1909Polska
Kolejne tomy „Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta ukazują się w wydaniach książkowych.
Najważniejsi twórcy
Stanisław Wyspiański, Stefan Żeromski, Władysław Stanisław Reymont, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz, Leopold Staff, Stanisław Przybyszewski
Lektury
Autorzy
Artykuły
Indeks alfabetycznyPrzejdź do wybranej litery
A4 tytuły
B1 tytuł
C12 tytułów
- Cechy etapów twórczości Jana Kasprowicza
- Cechy twórczości Bolesława Leśmiana
- Cena bycia idealistą. Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Chłopi tom I – motywy literackie
- Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych? Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Człowiek wobec niestałości świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Człowiek wobec presji otoczenia. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Ferdydurke Witolda Gombrowicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Człowiek wobec upływu czasu i wobec śmierci. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki oraz wybranych kontekstów.
- Czy człowiek marzy o piękniejszym świecie, czy stara się zmieniać ten, w którym żyje? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentów Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego oraz do wybranych tekstów kultury.
- Czy nieprzyjemne prawdy są lepsze od przyjemnych złudzeń? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanych fragmentów Przedwiośnia Stefana Żeromskiego oraz do wybranych tekstów kultury.
- Czy sztuka może przynieść odpowiedzi na pytania o kondycję ludzką? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego oraz wybranych tekstów kultury.
- Czym dla człowieka mogą być marzenia? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Stu lat samotności Gabriela Garcíi Márqueza oraz do wybranych tekstów kultury.
D9 tytułów
- Decyzja jednostki a życie społeczności. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki oraz wybranych kontekstów.
- Deszcz jesienny – interpretacja
- Dialog między tekstami. Rozważ, jaką funkcję mogą pełnić w dziele literackim nawiązania intertekstualne. Punktem wyjścia do rozważań uczyń fragment tekstu Anny Burzyńskiej oraz Michała Pawła Markowskiego. W pracy odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej, utworów literackich z dwóch wybranych epok i wybranego kontekstu.
- Dies irae – interpretacja
- Do śpiewaka – interpretacja
- Dusiołek – interpretacja
- Dwoje ludzieńków – interpretacja
- Dziewczyna – interpretacja
- Dziś – interpretacja
E3 tytuły
G5 tytułów
H3 tytuły
- Historia jako tworzywo literackie. Rozważ sposoby i funkcje przetwarzania wydarzeń historycznych przez literaturę. W pracy odwołaj się do Nocy listopadowej Stanisława Wyspiańskiego, utworów literackich z dwóch wybranych epok i wybranego kontekstu.
- Hymn do Nirwany – interpretacja
- Hymn św. Franciszka z Asyżu – interpretacja
I2 tytuły
- Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych? Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Interpretacja porównawcza wierszy Godzina tworzenia Kazimierza Przerwy Tetmajera i Próbowałem sobie przypomnieć Tadeusza Różewicza
J10 tytułów
- Jak literatura przedstawia kontrast między światem biedy a światem bogactwa? Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Jak wprowadzenie elementów fantastycznych do utworu wpływa na przesłanie tego utworu? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanych fragmentów Wesela, do całego dramatu Stanisława Wyspiańskiego oraz do wybranego tekstu kultury.
- Jak wprowadzenie obrazów przyrody do utworu wpływa na przesłanie tego utworu? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Chłopów Władysława Stanisława Reymonta oraz wybranych tekstów kultury.
- Jaką ocenę dziejów Polski zawiera utwór literacki? Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Jaką rolę w relacjach międzyludzkich odgrywają majątek i pochodzenie? Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Jaki wpływ może mieć na człowieka obcowanie ze sztuką? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu powieści Olgi Tokarczuk Ostatnie historie oraz do wybranych tekstów kultury.
- Jakie znaczenie dla człowieka ma otaczająca go przestrzeń? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Ziemi obiecanej Władysława Stanisława Reymonta oraz do wybranych tekstów kultury.
- Jakie znaczenie dla człowieka ma przyroda? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci ballad Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu? Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
K8 tytułów
- Kiedy dla człowieka jest ważne, jak postrzegają go inni? W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Kiedy relacja z drugim człowiekiem staje się źródłem szczęścia? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Nocy i dni Marii Dąbrowskiej oraz do wybranych tekstów kultury.
- Koniec wieku XIX – interpretacja
- Kowal – interpretacja
- Krytyczny obraz rzeczywistych relacji społecznych. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach – interpretacja
- Księga ubogich I (Witajcie, kochane góry) – interpretacja
- Księga ubogich III (Nie ma tu nic szczególnego) – interpretacja
L4 tytuły
- Literacki wizerunek matki. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Losy młodzieży polskiej jako temat utworu literackiego. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Losy młodzieży polskiej pod zaborami. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Lubię kiedy kobieta – interpretacja
Ł1 tytuł
M11 tytułów
- Marcin Borowicz – charakterystyka
- Melancholia – choroba duszy, motywacja do działania? Różne oblicza nudy w literaturze. W pracy odwołaj się do: wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Melodia mgieł nocnych – interpretacja
- Miasto – przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi? Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Miejsca ważne w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Miejsca Andrzeja Stasiuka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Młodość jako czas buntu. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Motyw artysty w literaturze różnych epok
- Motyw cierpiącej matki. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Lamentu świętokrzyskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Motyw tańca. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Motywy biblijne i ich znaczenie w utworze literackim. Omów zagadnienie na podstawie „Dziadów” część III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
N7 tytułów
- Na czym polega ludowa sprawiedliwość? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci ballad Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst
- Napisz rozprawkę w której rozważysz czy warto podążać za marzeniami. Odwołaj się do co najmniej dwóch lektur.
- Nie wierzę w nic – interpretacja
- Niebezpieczeństwo idealizowania rzeczywistości. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki oraz wybranych kontekstów.
- Noc listopadowa – bohaterowie
- Noc listopadowa – plan wydarzeń
- Noc listopadowa – streszczenie
O6 tytułów
- Obyczaj i tradycja w życiu społeczeństwa. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Chłopów Władysława Stanisława Reymonta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Odjazd – interpretacja
- Odys – interpretacja
- Ogród przedziwny – interpretacja
- Orędzie – interpretacja
- Otchłań – interpretacja
P10 tytułów
- Podróżowanie jako sposób na poznanie świata i samego siebie. W pracy odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i wybranych kontekstów.
- Poeta – interpretacja
- Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Poszukiwanie szczęścia a poczucie spełnienia. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Praca jako pasja człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Prawda jako wyzwanie dla człowieka. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki oraz wybranych kontekstów.
- Problem dorastania i społecznej inicjacji bohatera. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Przedśpiew – interpretacja
- Przedwiośnie – motywy literackie
- Przeprosiny Boga – interpretacja
R13 tytułów
- Refleksja nad narodem jako temat utworu literackiego. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Relacje między światem realnym a fantastycznym. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części II Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Relacje międzypokoleniowe w życiu jednostki i społeczności. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Ręka – interpretacja
- Rok nieistnienia – interpretacja
- Rola autorytetu w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Rola duchów, widm i zjaw w utworze literackim. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Rola postaci fantastycznych i zjawisk nadprzyrodzonych w utworze literackim. Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Rozdzióbią nas kruki, wrony – plan wydarzeń
- Rozdzióbią nas kruki, wrony – streszczenie
- Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Rusyfikacja na przykładzie Syzyfowych prac
S13 tytułów
- Schadzka spóźniona – interpretacja
- Sen o Polsce czy sąd nad Polską? Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Smutek twórcy – interpretacja
- Sposoby i cel ukazywania wydarzeń historycznych w literaturze. Omów zagadnienie na podstawie Potopu Henryka Sienkiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Stefan Żeromski – ciekawostki
- Strój – interpretacja
- Symboliczne znaczenie przedmiotów w utworze literackim. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Symboliczne znaczenie widm i zjaw. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Symboliczny sens tańca. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Syzyfowe prace – bohaterowie
- Syzyfowe prace – motywy literackie
- Szczęście – interpretacja
- Szewczyk – interpretacja
T2 tytuły
U2 tytuły
W13 tytułów
- W chałupie – interpretacja
- W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych? Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- W malinowym chruśniaku – interpretacja
- Wesele – motywy literackie
- Wesele jako dramat narodowy
- Widok ze Świnicy do doliny wierchcichej – interpretacja
- Wierchu, ty Wierchu Lodowy – XV Księga Ubogich – interpretacja
- Wierna rzeka – plan wydarzeń
- Wierna rzeka – streszczenie
- Wierność tradycji a szukanie nowych dróg – różne postawy życiowe. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki oraz wybranych kontekstów.
- Wojna i rewolucja jako źródła skrajnych doświadczeń człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- Wpływ pracy na człowieka i na otaczającą go rzeczywistość. W pracy odwołaj się do: lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.
- Wysokie drzewa – interpretacja